گروه اقتصاد، با فرا رسیدن پاییز و تغییر محسوس دما، طبق یک روال سنتی تقاضا برای خرید و ارتقای تجهیزات گرمایشی خانگی اوج میگیرد، اما آنچه خریداران امسال پشت ویترین فروشگاهها یا در صفحات وبسایتهای آنلاین با آن روبهرو میشوند، فراتر از یک تغییر فصل معمولی است؛ یک شوک قیمتی سنگین که خرید یک پکیج دیواری ساده را به پروژهای پرهزینه، استرسزا و نیازمند برنامهریزی مالی چندماهه برای خانوادهها تبدیل کرده است.
کالایی که زمانی جزو خریدهای روتین و کمدغدغه در بازسازی منزل یا تجهیز ساختمانهای نوساز به حساب میآمد، اکنون بخش قابل توجهی از درآمد خانوار را میبلعد و حتی به یکی از دلایل تعویق تعمیرات اساسی خانهها بدل شده است.
علت این جهشهای نامتعارف را باید در آشفتگیهای ساختاری اقتصاد و نوسانات پیدرپی نرخ ارز جستوجو کرد. واقعیت این است که حتی برندهای نامآشنای داخلی که سالها سهم اصلی بازار را در دست داشتهاند، از وابستگی شدید به قطعات وارداتی مانند پمپهای سیرکولاسیون، شیرهای گاز، بردهای الکترونیکی حساس و لولههای مسی رنج میبرند.
همزمان با جهش قیمت مس و برنج در بازارهای جهانی و تلاطمهای ارزی در داخل، حاشیه سود کارخانهها کاهش یافته و بخش عمده این هزینههای تولیدِ متورمشده، به شکل مستقیم روی دوش خریدار نهایی آوار شده است.
از سوی دیگر، رفتارهای هیجانی در شبکه توزیع، کاهش عرضه از سوی برخی بنکداران و ترس عمومی از افزایش مجدد نرخها، نوعی تلاطم مزمن را بر بازار تحمیل کرده که عملاً امکان برنامهریزی میانمدت را نه به مصرفکننده میدهد و نه به فروشنده خرد.
عدم تثبیت شرایط اقتصادی باعث شده نرخها گاهی طی چند روز با تفاوتهای چشمگیر جابهجا شوند و سردرگمی مطلق بر رفتار متقاضیان حاکم گردد.
این شرایط نهتنها مصرفکنندگان نهایی را در تنگنای مالی قرار داده، بلکه سازندگان مسکن و انبوهسازان را نیز با چالش تأمین بودجه مواجه کرده است.
بسیاری از خانوادههایی که پکیج قدیمی منزلشان با مشکل فنی جدی مواجه شده، اکنون به جای جایگزینی سیستم، ناچارند به تعمیرات چندباره و موقت با هزینههای بالا تن دهند؛ روندی که در درازمدت راندمان مصرف گاز را به شدت پایین میآورد و حتی میتواند خطرات ایمنی نیز به همراه داشته باشد. در واقع پکیج دیواری در سبد خرید پاییزی، از یک الزام رفاهی استاندارد به یک کالای سرمایهای شبهلوکس ارتقا یافته است.
با وجود این فشار مالی سنگین، شناخت دقیق ظرفیت دستگاهها و تطابق آن با متراژ محیط، تنها راهکاری است که میتواند مانع هدررفت سرمایه خانوار در این بازار پرتلاطم شود. بررسیها نشان میدهد که عمده مدلهای شناختهشده بازار، برای فضاهای مسکونی تفکیکشده طراحی شدهاند تا بیشترین بهرهوری را داشته باشند.
به عنوان نمونه، دستگاههای ۲۴ هزار استانداردترین گزینه برای واحدهای مسکونی کوچک و متوسط تا حدود ۱۲۰ متر مربع هستند و به خوبی از پس گرمایش رادیاتورها و تأمین همزمان آب گرم برمیآیند؛ انتخابی که همچنان پرفروشترین شاخه بازار است اما قیمت تمامشده آن صدای خریداران را درآورده است.
برای خانههای بزرگتر، آپارتمانهایی با متراژ متوسط رو به بالا تا حوالی ۱۶۰ متر یا منازلی که در مناطق سردسیر قرار دارند و تلفات حرارتی بیشتری دارند، ظرفیتهای ۲۸ هزار گزینهای ایدهآل محسوب میشوند تا دستگاه در اوج زمستان تحت فشار مداوم قرار نگیرد.
از طرف دیگر، برای سازههای وسیعتر، واحدهای دوبلکس یا منازلی با زیربنای بالای ۲۰۰ متر مربع که به توان حرارتی فوقالعادهای نیاز دارند، ظرفیتهای سنگینتری چون مدلهای ۴۰ هزار به عنوان گزینهای صنعتیتر وارد میدان میشوند که البته این روزها برای تصاحب آنها باید بودجهای معادل خرید یک کالای لوکس کنار گذاشت.
بازار پکیجهای گرمایشی در سال جاری آینهای تمامنما از سردرگمی خریداران، گرانی زنجیرهای قطعات و فقدان ثبات قیمتگذاری است؛ شرایطی که اگر با نظارت دقیق بر زنجیره تأمین و مهار متغیرهای کلان اقتصادی تعدیل نشود، حق دسترسی به یک سیستم گرمایشی ایمن و استاندارد را برای بسیاری از اقشار جامعه به رؤیایی گرانقیمت بدل خواهد کرد.
بر اساس تازهترین قیمتهای اعلام شده در بازار، پکیج دیواری «ایران رادیاتور مدل L۲۴FF» با قیمت ۱۱۳ میلیون تومان به فروش میرسد.
همچنین، قیمت پکیج دیواری «لورچ مدل Herma ۲۸۰۰۰» به ۱۳۶ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان رسیده است. پکیج دیواری «بوتان مدل Bita ۲۴ Sealed» نیز با قیمت ۹۲ میلیون و ۸۹۰ هزار تومان عرضه میشود.
همچنین، پکیج دیواری «شوفاژکار مدل COMFORT ۴۰» با قیمت ۱۵۵ میلیون تومان در دسترس خریداران قرار دارد.
