به گزارش اقتصادنیوز، در اول مهر ۱۴۰۵ با سطحی از قیمتها آغاز شد که نشان میدهد خودروهای داخلی، مونتاژی و وارداتی نسبت به ماههای گذشته در سطوح بالاتری قرار گرفتهاند؛ کوییک S حدود یک میلیارد و ۴۰۸ میلیون تومان قیمت دارد، پژو ۲۰۷ اتوماتیک به ۲ میلیارد و ۸۴۰ میلیون تومان رسیده و نسخه اتوماتیک پانوراما از مرز ۳ میلیارد تومان عبور کرده است؛ در بازار مونتاژی نیز قیمت برخی مدلها به محدوده ۹ میلیارد تومان رسیده است.
در نخستین روز پاییز، حتی خودروهایی که در سالهای گذشته در گروه خودروهای اقتصادی قرار میگرفتند، اکنون در محدوده قیمتهای بالاتری معامله میشوند. کوییک S در اول مهر حدود یک میلیارد و ۴۰۸ میلیون تومان قیمت دارد. کوییک GX و GXR نیز به ترتیب حدود یک میلیارد و ۴۱۸ میلیون و یک میلیارد و ۴۷۰ میلیون تومان قیمت خوردهاند.
ساینا S در محدوده یک میلیارد و ۴۲۶ میلیون تومان قرار دارد و قیمت اطلس G به حدود یک میلیارد و ۶۸۸ میلیون تومان رسیده است. سهند S نیز حدود یک میلیارد و ۵۵۸ میلیون تومان قیمت دارد. به این ترتیب، در بازار خودروهای صفرکیلومتر داخلی، بخش قابل توجهی از محصولات اقتصادی در اول مهر در محدوده یک تا ۱.۷ میلیارد تومان قرار گرفتهاند.
در محصولات ایرانخودرو نیز سورن XU7P حدود یک میلیارد و ۸۴۴ میلیون تومان، رانا پلاس حدود یک میلیارد و ۸۹۹ میلیون تومان و پژو ۲۰۷ TU3 حدود یک میلیارد و ۸۸۰ میلیون تومان قیمت دارند.
پژو ۲۰۷ در نخستین روز پاییز یکی از نمونههای روشن اختلاف قیمت میان تیپهای مختلف یک خودرو است. نسخه دندهای هیدرولیک حدود ۲ میلیارد و ۷۳ میلیون تومان قیمت دارد و مدل دندهای برقی به حدود ۲ میلیارد و ۱۹۰ میلیون تومان رسیده است.
نسخه دندهای پانوراما نیز حدود ۲ میلیارد و ۳۷۸ میلیون تومان قیمت دارد. در مدل اتوماتیک، قیمت ۲۰۷ به حدود ۲ میلیارد و ۸۴۰ میلیون تومان رسیده و نسخه اتوماتیک پانوراما با عبور از مرز ۳ میلیارد تومان، حدود ۳ میلیارد و ۱۰۳ میلیون تومان قیمت دارد.
در همین بازار، دنا پلاس اتوماتیک حدود ۳ میلیارد و ۳۳۰ میلیون تومان قیمت دارد. تارا اتوماتیک V4 در محدوده ۳ میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان ایستاده و تارا اتوماتیک توربو نیز حدود ۳ میلیارد و ۵۷۰ میلیون تومان قیمت خورده است.
در مقابل، دنا پلاس MT6 حدود ۲ میلیارد و ۴۱۵ میلیون تومان و تارا دستی V1 حدود ۲ میلیارد و ۲۶۵ میلیون تومان قیمت دارند.
در بازار مونتاژی، سطح قیمتها در اول مهر فاصله بیشتری با محصولات داخلی پیدا کرده است. هایما S5 Pro حدود ۵ میلیارد و ۷۰ میلیون تومان قیمت دارد و هایما S7 Pro به حدود ۵ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان رسیده است.
هایما 8S حدود ۶ میلیارد و ۶۵ میلیون تومان قیمت خورده و KMC J7 در محدوده ۵ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان قرار دارد. در بخش بالاتر بازار، فیدلیتی پرستیژ هفتنفره حدود ۸ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان و تیگو ۸ پرو مکس حدود ۹ میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان قیمت دارند.
به این ترتیب، در اول مهر نهتنها برخی خودروهای داخلی از مرز ۳ میلیارد تومان عبور کردهاند، بلکه در بازار مونتاژی نیز قیمت برخی محصولات به نزدیکی ۹ میلیارد تومان رسیده است.
در بخش وارداتی نیز قیمتها در شروع پاییز در سطوح بالایی قرار گرفتهاند. این بخش علاوه بر شرایط عمومی بازار خودرو، از نرخ ارز، هزینه واردات، حملونقل، ترخیص و تأمین قطعات تأثیر میگیرد.
به همین دلیل، قیمت خودروهای وارداتی را نمیتوان صرفاً بر اساس میزان تقاضای مصرفی داخلی توضیح داد و تغییرات هزینههای واردات و نرخ ارز نیز در تعیین قیمت آنها نقش دارد. اما برای فهم اینکه بازار در اول مهر چرا به این سطح رسیده، باید به عملکرد ماههای قبل برگشت.
بازار خودرو در شهریور یکی از مهمترین موجهای افزایش قیمت در نیمه نخست سال را تجربه کرد. میانگین قیمت خودرو در این ماه حدود ۱۷ درصد افزایش یافت. در این میان، خودروهای وارداتی با رشد میانگین ۲۳ درصدی بیشترین افزایش قیمت را ثبت کردند.
همزمان نرخ دلار نیز از محدوده ۱۹۸ هزار تومان در ابتدای شهریور به حدود ۲۳۴ هزار تومان در پایان ماه رسید. بنابراین بخشی از سطح قیمتهایی که در اول مهر مشاهده میشود، مستقیماً با اتفاقات بازار در شهریور ارتباط دارد.
اما شهریور تنها ماه افزایش قیمت نبود. روند بازار خودرو در شش ماه نخست سال یک مسیر صعودی و یکنواخت نداشت. در اردیبهشت، میانگین قیمت خودرو حدود ۳۷ درصد افزایش یافت.
در خرداد، قیمتها حدود ۶ درصد کاهش پیدا کرد و در تیرماه بازار با رشد نزدیک به ۴ درصدی همراه شد. مرداد نیز با کاهش حدود ۱.۵ درصدی میانگین قیمتها به پایان رسید، اما شهریور دوباره شرایط تغییر کرد و میانگین قیمت خودرو حدود ۱۷ درصد بالا رفت.
در مجموع، میانگین قیمت خودروهای داخلی، مونتاژی و وارداتی در نیمه نخست سال حدود ۱۰ درصد افزایش پیدا کرده است. بنابراین قیمتهای اول مهر را باید نتیجه چند موج متفاوت افزایش و کاهش در ماههای گذشته دانست، نه یک افزایش مداوم از ابتدای سال.
یکی دیگر از اتفاقات مهم ماههای اخیر، افزایش فاصله میان قیمت کارخانه و بازار برخی خودروها بوده است. میانگین فاصله قیمت کارخانه و بازار در شهریور حدود ۳۷ درصد بوده و برای محصولات ایرانخودرو این فاصله به حدود ۲۸ درصد رسیده است.
پژو ۲۰۷ اتوماتیک نمونه روشنی از این اختلاف است. قیمت کارخانه این خودرو حدود ۲ میلیارد و ۱۷۷ میلیون تومان اعلام شده، در حالی که قیمت بازار آن در اول مهر به حدود ۲ میلیارد و ۸۴۰ میلیون تومان رسیده است؛ یعنی حدود ۶۶۳ میلیون تومان اختلاف.
در ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما نیز قیمت کارخانه حدود ۲ میلیارد و ۲۲۶ میلیون تومان و قیمت بازار اول مهر حدود ۳ میلیارد و ۱۰۳ میلیون تومان بوده است. اختلاف دو نرخ در این مدل به حدود ۸۷۷ میلیون تومان میرسد.
البته این فاصله را نمیتوان معادل سود قطعی دانست؛ زیرا زمان تحویل خودرو، خواب سرمایه، هزینههای جانبی و تغییر احتمالی قیمت بازار تا زمان تحویل، بر بازده نهایی اثر میگذارند.
افزایش قیمت خودرو در ماههای اخیر در شرایطی رخ داده که سمت تقاضا رفتار متفاوتی داشته است. تعداد متقاضیان سیزدهمین مرحله فروش ایرانخودرو در تیرماه حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر بود؛ در حالی که این رقم در مرحله دوازدهم حدود ۶ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر اعلام شده بود.
به این ترتیب، تعداد متقاضیان بین دو مرحله حدود ۷۵ درصد کاهش پیدا کرده است. این ارقام نشان میدهد افزایش قیمت خودرو الزاماً به معنای افزایش تقاضای واقعی نیست.
زمانی که قیمتها با سرعت بیشتری از توان خرید خانوار افزایش پیدا میکنند، بخشی از تقاضای بالقوه از بازار خارج میشود.
در سمت عرضه نیز بازار خودرو در پنج ماه نخست سال با کاهش تولید مواجه بوده است. مجموع تولید خودروسازان در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۲۶۹ هزار و ۷۱۴ دستگاه بوده، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال قبل حدود ۴۱۴ هزار و ۳۲۴ دستگاه ثبت شده بود.
به این ترتیب، تولید خودرو در این مدت حدود ۳۵ درصد کاهش داشته است. تولید خودروهای سواری نیز حدود ۳۶ درصد افت کرده است.
کاهش تولید در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که همزمان هزینه تولید و نرخ ارز افزایش پیدا کرده باشد. عرضه کمتر میتواند فشار هزینهای را سریعتر به قیمت بازار منتقل کند، هرچند کاهش قدرت خرید مانع از آن میشود که این افزایش قیمت الزاماً به رشد معاملات منجر شود.
تصویر بازار خودرو در اول مهر ۱۴۰۵ را باید از روند ماههای قبل تفکیک کرد. آنچه امروز در بازار دیده میشود، حاصل قیمتگذاری و معاملات روز اول مهر است؛ اما پشت این قیمتها، مجموعهای از اتفاقات ماههای گذشته قرار دارد.
شهریور با رشد ۱۷ درصدی میانگین قیمتها به پایان رسید، در حالی که پیش از آن بازار در اردیبهشت، خرداد، تیر و مرداد مسیرهای متفاوتی را تجربه کرده بود. اکنون در اول مهر، ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما از ۳ میلیارد تومان عبور کرده است.
دنا و تارا اتوماتیک به محدوده ۳.۳ تا ۳.۵ میلیارد تومان رسیدهاند و برخی خودروهای مونتاژی تا نزدیکی ۹ میلیارد تومان قیمت خوردهاند. در طرف دیگر، کاهش تعداد متقاضیان طرحهای فروش و افت تولید نشان میدهد رشد قیمت با رشد متناسب قدرت خرید و تقاضا همراه نشده است.
به این ترتیب، بازار خودرو پاییز ۱۴۰۵ را با قیمتهای بالاتر اما تقاضای محتاطتر آغاز کرده است؛ بازاری که برای ادامه مسیر خود بیش از هر چیز به نرخ ارز، میزان عرضه، هزینه تولید و توان خرید خانوار وابسته خواهد بود.