تأمین مالی زنجیرهای در سال جاری با رشد قابلتوجهی همراه شده و تا پایان مردادماه به حدود 197 همت رسیده است.
به گزارش تأمین مالی زنجیرهای در سال جاری با رشد قابل توجهی همراه شده و مجموع تأمین مالی از ابزارهای این حوزه تا پایان مردادماه به حدود 197 همت رسیده است؛ رشدی که نشان میدهد سیاست اعتباری کشور در حال حرکت از پرداخت مستقیم تسهیلات به سمت تأمین مالی مبتنی بر زنجیره تولید است.
این تغییر در شرایطی اهمیت دارد که محدودیت منابع بانکی و افزایش نیاز بنگاهها به سرمایه در گردش، دسترسی تولیدکنندگان به وام نقدی را دشوار کرده است. در مدل تأمین مالی زنجیرهای، به جای آنکه بانک منابع را مستقیماً در اختیار یک بنگاه قرار دهد، اعتبار در مسیر واقعی تولید و میان حلقههای مختلف زنجیره گردش میکند.
اوراق گام؛ اعتبار به جای پول نقد
یکی از مهمترین ابزارهای این مدل، اوراق گام است. عملکرد این اوراق در پنج ماه نخست امسال به حدود 41.5 همت رسیده که نسبت به 7.1 همت مدت مشابه سال گذشته رشد قابل توجهی داشته است.
در این سازوکار، تولیدکننده میتواند به جای دریافت تسهیلات نقدی، از اعتبار بانکی برای خرید مواد اولیه و پرداخت به تأمینکنندگان استفاده کند. در نتیجه، نیاز به تزریق پول نقد در تمام حلقههای زنجیره کاهش مییابد.
این موضوع بهخصوص برای صنایعی مانند خودرو که زنجیره گستردهای از قطعهسازان و تأمینکنندگان دارد، اهمیت بیشتری پیدا میکند. صنایع فلزی، پتروشیمی، لوازم خانگی، صنایع غذایی و دارویی نیز از جمله بخشهایی هستند که ظرفیت بالایی برای استفاده از ابزارهای زنجیرهای دارند.
کدام صنایع بیشترین ظرفیت را دارند؟
خودروسازی به دلیل تعدد حلقههای زنجیره تأمین، یکی از بخشهایی است که تأمین مالی زنجیرهای میتواند اثر محسوسی بر سرمایه در گردش آن داشته باشد. در صنایع فلزی و پتروشیمی نیز ارتباط میان تولیدکنندگان مواد اولیه و صنایع پاییندستی، امکان گردش اعتبار میان چندین حلقه را فراهم میکند.
در بخش کشاورزی نیز این ابزار میتواند برای تأمین مالی نهادهها، خرید محصولات و کاهش فاصله زمانی میان تولید تا دریافت وجه مورد استفاده قرار گیرد؛ هرچند گستردگی بنگاههای کوچک و غیررسمی در این بخش، اجرای مدل زنجیرهای را دشوارتر میکند.
آیا 197 همت تشنگی تولید را برطرف میکند؟
نکته مهم این است که رشد تأمین مالی زنجیرهای الزاماً به معنای تزریق 197 همت پول نقد به تولید نیست. کارکرد اصلی این ابزارها، کاهش نیاز به پول نقد و افزایش گردش اعتبار در زنجیره تولید است.
از این منظر، تأمین مالی زنجیرهای میتواند بخشی از فشار سرمایه در گردش را از روی شبکه بانکی بردارد و امکان تأمین مالی چند حلقه از یک زنجیره را با یک اعتبار فراهم کند.
با این حال، برای آنکه این ابزارها واقعاً به رفع مشکل نقدینگی تولید منجر شوند، باید به معاملات واقعی متصل باشند و اعتبار ایجادشده در زنجیره تولید گردش کند. همچنین هزینه استفاده از این ابزارها نباید آنقدر بالا باشد که تولیدکننده را دوباره به سمت دریافت تسهیلات نقدی سوق دهد.
در نهایت، جهش تأمین مالی زنجیرهای را میتوان نشانه تغییر تدریجی مدل تأمین مالی تولید دانست؛ مدلی که اگر بهدرستی اجرا شود، میتواند به جای افزایش مداوم حجم وامهای بانکی، اعتبار را دقیقتر به مسیر تولید هدایت کند و از تشنگی سرمایه در گردش بنگاهها بکاهد.