گروه اقتصاد، در شرایط اقتصادی کنونی و با افزایش هزینه‌های معیشت، تأمین نیازهای روزمره به یکی از دغدغه‌های جدی بازنشستگان و مستمری‌بگیران تبدیل شده است؛ موضوعی که ضرورت حمایت‌های مالی و ایجاد راهکارهایی برای کاهش فشار اقتصادی بر این قشر را بیش از گذشته نمایان می‌کند. در همین راستا، سازمان تأمین اجتماعی دو طرح حمایتی شامل پرداخت وام قرض‌الحسنه ۶۰ میلیون تومانی و ارائه اعتبار خرید معادل یک ماه مستمری را برای بازنشستگان در نظر گرفته است تا بخشی از هزینه‌های زندگی این گروه از طریق تسهیلات و امکان خرید اعتباری تأمین شود. در ادامه، جزئیات این دو طرح و نحوه بهره‌مندی بازنشستگان از آن‌ها را بررسی می‌کنیم.
علی‌اکبر عیوضی، دبیر کانون بازنشستگان تأمین اجتماعی استان تهران، درباره روند پرداخت تسهیلات به بازنشستگان اعلام کرده است که براساس تفاهم‌نامه میان بانک رفاه کارگران و سازمان تأمین اجتماعی، بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان اعتبار برای پرداخت حدود ۳۴۰ هزار فقره وام قرض‌الحسنه در سال ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده است.
بر این اساس، مبلغ وام برای هر بازنشسته واجد شرایط ۶۰ میلیون تومان تعیین شده و این تسهیلات با کارمزد سالانه ۴ درصد و بازپرداخت ۲۴ ماهه از محل حقوق مستمری‌بگیران پرداخت می‌شود. البته ثبت‌نام در این طرح به معنای دریافت قطعی وام نیست و پرداخت تسهیلات پس از بررسی شرایط متقاضی و طی مراحل بانکی انجام خواهد شد.
دریافت وام ۶۰ میلیون تومانی تأمین اجتماعی مستلزم برخورداری از شرایط مشخصی است. براساس توضیحات دبیر کانون بازنشستگان تأمین اجتماعی استان تهران، متقاضی باید بازنشسته یا مستمری‌بگیر این سازمان باشد و حقوق خود را از بانک رفاه کارگران دریافت کند. بنابراین افرادی که مستمری آن‌ها به حساب سایر بانک‌ها واریز می‌شود، امکان استفاده از این تسهیلات را ندارند.
همچنین حداکثر سن متقاضیان ۷۷ سال اعلام شده و سیم‌کارت تلفن همراه باید به نام شخص بازنشسته باشد. نداشتن چک برگشتی، بدهی بانکی و اقساط معوق نیز از دیگر شرایط دریافت این وام است. افرادی که از تسهیلات مشابه استفاده کرده‌اند و هنوز بدهی خود را تسویه نکرده‌اند نیز نمی‌توانند مجدداً از این طرح استفاده کنند.
وضعیت اعتباری و تعهدات بانکی متقاضیان یکی از عوامل مهم در تأیید یا رد درخواست وام است. بر همین اساس، بازنشستگانی که دارای چک برگشتی رفع‌نشده، بدهی بانکی یا اقساط معوق باشند، ممکن است از دریافت تسهیلات محروم شوند.
همچنین ضمانت وام سایر افراد نیز می‌تواند در فرآیند بررسی درخواست تأثیرگذار باشد. در صورتی که بازنشسته ضامن تسهیلات فرد دیگری باشد و وام‌گیرنده اقساط معوق داشته باشد، این موضوع ممکن است برای دریافت وام توسط ضامن مشکل ایجاد کند. بنابراین متقاضیان باید پیش از ثبت‌نام، وضعیت بدهی‌ها و تعهدات بانکی خود را بررسی کنند.
یکی از نکات مهم در فرآیند پرداخت وام ۶۰ میلیون تومانی، ضرورت نگهداری حداقل ۳۰۰ هزار تومان موجودی در حساب حقوق یا مستمری نزد بانک رفاه کارگران است.
براساس اطلاعیه منتشرشده درباره فرآیند پرداخت تسهیلات، این مبلغ برای هزینه‌های مربوط به باطل کردن تمبر و بیمه وام در نظر گرفته شده است. به همین دلیل، بازنشستگانی که پیامک مربوط به ثبت درخواست وام را دریافت می‌کنند، باید از زمان دریافت پیامک تا زمان واریز تسهیلات، حداقل ۳۰۰ هزار تومان در حساب خود نگه دارند. این مبلغ بابت هزینه‌های مربوط به تسهیلات از حساب متقاضی کسر خواهد شد و برداشت آن پیش از واریز وام می‌تواند در روند پرداخت مشکل ایجاد کند.
نکته دیگری که متقاضیان دریافت وام باید به آن توجه داشته باشند، نحوه برخورد با پیامک‌های ارسالی بانک رفاه است. براساس اطلاعیه مربوط به این تسهیلات، بازنشستگانی که پیامک مربوط به فرآیند دریافت وام را دریافت می‌کنند، نباید به آن پاسخ دهند؛ چراکه پاسخ دادن به پیامک به منزله انصراف از دریافت تسهیلات تلقی خواهد شد.
همچنین مراحل ثبت درخواست و پرداخت وام به‌صورت سیستمی انجام می‌شود و متقاضیان برای پیگیری وضعیت تسهیلات خود نیازی به مراجعه حضوری به بانک یا سایر مراکز ندارند. بنابراین بازنشستگان باید اطلاع‌رسانی‌های رسمی را دنبال کرده و از مراجعه به افراد و مراکز غیررسمی برای پیگیری وام خودداری کنند.
زمان واریز وام بازنشستگان تأمین اجتماعی به تکمیل مراحل بانکی و فرآیند تخصیص اعتبار بستگی دارد. به گفته عیوضی، در برخی موارد پس از تکمیل مراحل بانکی، مبلغ تسهیلات در مدت کوتاهی به حساب متقاضی واریز می‌شود؛ اما در بعضی موارد، از زمان ثبت درخواست و قرار گرفتن نام متقاضی در فرآیند تخصیص تا پرداخت وام ممکن است حدود یک ماه زمان نیاز باشد.
ازاین‌رو، نمی‌توان برای تمام متقاضیان زمان یکسانی را به‌عنوان موعد واریز در نظر گرفت. همچنین ثبت‌نام و دریافت پیامک به‌تنهایی به معنای تأیید نهایی و پرداخت قطعی تسهیلات نیست و واریز وجه به طی شدن مراحل مربوط به بانک و تأیید شرایط متقاضی بستگی دارد.
در روزهای اخیر شایعاتی درباره پرداخت وام‌های ۱۵۰ و ۵۰۰ میلیون تومانی به افراد تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی در فضای مجازی منتشر شده است. با این حال، معاون برنامه‌ریزی، مالی و پشتیبانی سازمان تأمین اجتماعی این اخبار را رد کرده و تأکید کرده است که تسهیلات پیش‌بینی‌شده در تفاهم‌نامه سازمان تأمین اجتماعی و بانک رفاه کارگران، وام قرض‌الحسنه ۶۰ میلیون تومانی با کارمزد ۴ درصد و بازپرداخت ۲۴ ماهه است.
بنابراین، بازنشستگان و مستمری‌بگیران باید در برابر اخبار مربوط به تسهیلات با مبالغ بالاتر احتیاط کنند و اطلاعات مربوط به ثبت‌نام و پرداخت وام را صرفاً از مراجع رسمی دنبال کنند.
بازنشستگان و مستمری‌بگیران سازمان تأمین اجتماعی علاوه بر امکان دریافت وام قرض‌الحسنه ۶۰ میلیون تومانی، می‌توانند از طرح اعتباری «تأمین رفاه» نیز استفاده کنند. در این طرح، اعتبار خرید از روز بیستم هر ماه در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد و بازنشستگان می‌توانند بدون نیاز به انتظار برای واریز حقوق ماهانه، بخشی از کالاها و خدمات مورد نیاز خود را از طریق این اعتبار تهیه کنند.
اعتبار اختصاص‌یافته در این طرح برای خرید از شبکه فروشگاه‌های عضو در سراسر کشور در نظر گرفته شده است و امکان خرید حضوری و غیرحضوری نیز وجود دارد. استفاده از این طرح اختیاری است و بازنشستگان در صورت تمایل می‌توانند از آن برای تأمین بخشی از هزینه‌های ماهانه خود استفاده کنند.
مبلغ اعتبار خرید در طرح تأمین رفاه معادل یک ماه مستمری قابل دریافت بازنشسته یا مستمری‌بگیر است؛ بنابراین میزان اعتبار افراد با توجه به مبلغ مستمری آن‌ها تعیین می‌شود و رقم یکسانی برای همه مشمولان در نظر گرفته نشده است.
برای مثال، اگر مستمری قابل دریافت یک بازنشسته ۱۵ میلیون تومان باشد، اعتبار خرید در نظر گرفته‌شده برای او نیز ۱۵ میلیون تومان خواهد بود. همچنین بازنشستگان می‌توانند هنگام خرید از مزیت بازگشت بخشی از مبلغ پرداختی بهره‌مند شوند.
البته باید توجه داشت که اعتبار اختصاص‌یافته به معنای واریز نقدی مستمری در روز بیستم ماه نیست؛ بلکه این مبلغ صرفاً امکان خرید اعتباری کالا و خدمات را برای بازنشستگان فراهم می‌کند.
