اکوایران: شهرداری تهران قرار است در شش ماه آینده قیمت چند قلم کالای اساسی را برای میلیونها شهروند تهرانی ثابت نگه دارد. اما پرسش اصلی این است که هزینه این سیاست چقدر خواهد بود و منابع آن از کجا تأمین میشود؟ برآوردها نشان میدهد اجرای این طرح میتواند حدود 17.5 هزار میلیارد تومان بار مالی برای شهرداری ایجاد کند.
یک حمایت معیشتی دیگر در راه است. این بار اما نه توسط دولت بلکه به وسیله شهرداری تهران. قرار بر آن است که در فروشگاهها و مکانهایی ویژه قیمت 12 قلم کالا ثابت نگه داشته شود. 12 قلم کالایی که شامل برنج، گوشت، حبوبات، ماکارونی، روغن، شکر، خرما و سویا میشود. این طرح برای 9 میلیون و 500 هزار شهروند ساکن تهران در نظر گرفته شده و مرکز اصلی این برنامه ثبات قیمتها در 6 ماه آتی تا پایان سال جاری است. اما در این بین سوالاتی وجود دارد که تلاش بر آن است در ادامه به آنها پرداخته شود. یک اینکه هدف مشخص این طرح چیست؟ دوم اینکه این طرح چقدر بار مالی به شهرداری تهران متحمل خواهد کرد؟
در طرح معیشتی شهرداری تهران که با عنوان «تورم صفر» مطرح شده، اقلامی شامل برنج، روغن، گوشت، ماکارونی، حبوبات، سویا، شکر و خرما به چشم میخورد. گفته شده که هر فرد تهرانی میتواند در ماه 2 کیلو برنج، 400 گرم روغن، نیم کیلو گوشت، یک کیلو حبوبات، نیم کیلو سویا و 250 گرم شکر را با قیمت ثابت در قالب طرح تورم صفر دریافت کند. از آنجایی که سهمیه ماکارونی و خرما اعلام نشده، ما فرض کردهایم یک فرد در ماه به ترتیب 750 گرم ماکارونی و نیم کیلو خرما مصرف کند. همچنین متوسط قیمتها نیز برای تمام اقلام به استثنای سویا و خرما براساس متوسط قیمت مناطق شهری محاسبه و برآورد شده است. متوسط قیمت خرما و سویا نیز از سایتهای معتبر استخراج شده است.
اما این فروض براین اساس برقرار شدهاند تا قیمت سبد معیشتی شهرداری تهران در یک ماه به صورت فردی محاسبه شود. قیمت این سبد در اسفند 1404 معادل یک میلیون و 970 هزار تومان برآورد شده است. طبق محاسبات قیمت این سبد در شهریور 1405 برابر با دو میلیون و 410 هزار تومان محاسبه شده که بیانگر افزایشی معادل 22 درصد در 6 ماه ابتدایی امسال است. اگر روند تورم در نیمه ابتدایی سال جاری در نیمه دوم سال هم ادامه یابد، یعنی با فرض افزایش متوسط قیمت به میزان 22 درصد در شش ماهه دوم 1405، قیمت سبد معیشتی شهرداری در اسفند امسال به نزدیک 3 میلیون تومان میرسد. اگر ارقام پرداختی در هر ماه را، یعنی از مهر تا اسفند را نیز در نظر بگیریم، مجموع پرداختی یا همان یارانه تخصیص یافته شهرداری تهران در جهت ثبات قیمت اقلام مورد اشاره حدود 17 هزار و 500 میلیارد تومان برآورد شده است.
بررسیها نشان میدهد نسبت این یارانه از کل بودجه شهرداری تهران که معادل 322 هزار میلیارد تومان در سال 1405 تعیین شده حدود 5 درصد بوده که رقم قابل توجهی به حساب میآید و بار مالی زیادی بر دوش شهرداری تهران قرار میدهد.
طرح معیشتی که شهرداری تهران اعلام کرده برای 9 میلیون و 500 هزار نفر در نظر گرفته شده که تقریبا شامل تمام ساکنان پایتخت میشود. اینها درحالی است که اخیرا گزارشی توسط مرکز پژوهشهای مجلس منتشر شده که بر حمایت از گروهها و دهکهای پایین درآمدی تاکید داشته است. دلیل هم مشخص است. آسیبپذیری دهکهای پایین و افراد کمتر برخوردار از امواج متعدد تورمی و رشد اقتصادی منفی بیش از دهکهای بالا و گروههای برخوردارتر است.
بنابراین پرسشی که اینجا میتوان مطرح کرد این است که اگر این طرح برای حمایت رفاهی و معیشتی در نظر گرفته شده چرا شامل همه گروهها شده و اقشار بیشتر نیازمند بهطور ویژهتری از کمکهای شهرداری تهران برخوردار نشدهاند.