گروه اقتصاد، افزایش هزینه‌های زندگی و رشد قیمت کالاها و خدمات، تأمین هزینه‌های خانوارهای دارای فرزند را با چالش‌های بیشتری همراه کرده است. در کنار این شرایط اقتصادی، کاهش نرخ فرزندآوری و افت تعداد تولدها نیز موجب شده حمایت از خانواده‌ها و مادران به یکی از محورهای سیاست‌های حمایتی تبدیل شود.
«کارت امید مادر» یکی از طرح‌های حمایتی است که با هدف تأمین بخشی از هزینه‌های ضروری مادر و کودک و تقویت امنیت غذایی خانواده‌ها اجرا شده است. در قالب این طرح، به ازای هر فرزند متولدشده از ابتدای فروردین ۱۴۰۵، ماهانه ۲ میلیون تومان اعتبار غیرنقدی در بستر کالابرگ الکترونیکی اختصاص می‌یابد.
این حمایت به مدت ۲۴ ماه پس از تولد فرزند ادامه دارد و اعتبار اختصاص‌یافته قابل برداشت نقدی یا انتقال به حساب دیگر نیست و تنها برای خرید کالاهای تعیین‌شده از شبکه فروشگاهی و داروخانه‌ای طرف قرارداد قابل استفاده است.
بر اساس اعلام معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در مرحله چهارم شارژ کارت امید مادر، برای هر فرزند متولدشده در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵، یعنی از اول فروردین تا ۳۱ تیرماه، ۲ میلیون تومان اعتبار خرید کالابرگی اختصاص یافت. این مرحله ۲۷۰ هزار و ۷۳۶ کودک متولدشده در این بازه را پوشش داده است.
مرضیه وحید دستجردی درباره احتمال افزایش مبلغ کارت امید مادر اعلام کرده است که پیشنهاد افزایش اعتبار این طرح ارائه شده، اما به دلیل پیش‌بینی نشدن منابع و اعتبارات لازم، این پیشنهاد مورد موافقت قرار نگرفته است.
به گفته وی، در حال حاضر موضوع تأمین منابع بیشتر برای این حمایت در بودجه سال آینده در حال بررسی است؛ بنابراین بر اساس اعلام فعلی، مبلغ کارت امید مادر تا پایان سال ۱۴۰۵ تغییری نخواهد کرد و اعتبار ماهانه همان ۲ میلیون تومان به ازای هر فرزند خواهد بود.
در کنار کارت امید مادر، شهرداری تهران نیز از طراحی بسته حمایتی جدیدی با عنوان «مادرانه» خبر داده است. علیرضا زاکانی، شهردار تهران، اعلام کرده است که این بسته برای مادرانی که از سال ۱۴۰۵ به بعد صاحب فرزند می‌شوند، طراحی شده و میزان حمایت آن به ازای هر فرزند ماهانه بین ۳.۵ تا ۴ میلیون تومان خواهد بود.
بر اساس توضیحات ارائه‌شده، ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان از این حمایت برای خرید از میادین میوه و تره‌بار و فروشگاه‌های شهروند اختصاص می‌یابد و یک میلیون تومان نیز برای استفاده از خدمات فرهنگی و سلامت‌محور در نظر گرفته خواهد شد. همچنین برای خانواده‌های سه دهک پایین درآمدی، خدمات سلامت‌محور نیز در چارچوب این بسته پیش‌بینی شده است.
اعتبار ۲ میلیون تومانی کارت امید مادر به ازای هر فرزند متولدشده از اول فروردین ۱۴۰۵ اختصاص می‌یابد و تعلق آن به وضعیت درآمدی خانوار و دهک‌بندی ارتباطی ندارد. بنابراین مادران واجد شرایط، بدون توجه به دهک درآمدی، می‌توانند از این حمایت استفاده کنند.
جامعه هدف طرح شامل مادران ایرانی دارای کودک ایرانی است و مادر و نوزاد باید دارای کد ملی معتبر باشند. همچنین تولد فرزند باید از اول فروردین ۱۴۰۵ به بعد در سامانه‌های رسمی ثبت شده باشد.
مادرانی که در ماه‌های ابتدایی سال ۱۴۰۵ صاحب فرزند شده‌اند اما به دلیل تأخیر در صدور یا ثبت اطلاعات شناسنامه‌ای، اعتبار خود را در زمان مقرر دریافت نکرده‌اند نیز از طرح حذف نمی‌شوند. در این موارد، پس از تکمیل و تأیید اطلاعات، اعتبار ماه‌های گذشته به‌صورت یکجا محاسبه و شارژ خواهد شد.
برای دریافت کارت امید مادر، نیازی به ثبت‌نام اینترنتی یا مراجعه حضوری وجود ندارد. شناسایی مادران مشمول به‌صورت سیستمی و بر اساس اطلاعات تولد نوزادان انجام می‌شود.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اطلاعات تولد نوزادان را از سازمان ثبت احوال دریافت کرده و اطلاعات مربوط به مادر و فرزند در سامانه‌های مربوطه تطبیق داده می‌شود. پس از تأیید اطلاعات، اعتبار کالابرگی برای مادر مشمول فعال خواهد شد.
داشتن حساب بانکی فعال و متصل به کد ملی مادر و همچنین شماره تلفن همراهی که به نام مادر ثبت شده باشد، از الزامات اعلام‌شده برای استفاده از این حمایت است.
مادران مشمول برای اطلاع از میزان اعتبار و بررسی وضعیت شارژ کارت امید مادر می‌توانند از روش‌های مختلفی استفاده کنند. این روش‌ها شامل موارد زیر است:- شماره‌گیری کد دستوری #۱۴۶۳۵۰۰ با تلفن همراه- مراجعه به اپلیکیشن شمیم- مراجعه به پیام‌رسان یا اپلیکیشن بله- مراجعه به اپلیکیشن سروش پلاس- تماس با مرکز پاسخگویی به شماره ۰۲۱-۶۳۶۹
اعتبار اختصاص‌یافته ماهیت غیرنقدی دارد و امکان برداشت وجه نقد از آن وجود ندارد. همچنین اعتبار مصرف‌نشده طبق اعلام‌های مربوط به طرح، برای مدت مشخصی قابل استفاده و به ماه‌های بعد منتقل خواهد شد.
اعتبار کارت امید مادر تنها برای خرید کالاهای مشخص‌شده قابل استفاده است و امکان دریافت وجه نقد یا انتقال اعتبار به حساب دیگر وجود ندارد. سبد خرید این طرح با هدف حمایت از تغذیه و سلامت مادر و کودک، مجموعه‌ای از کالاهای اساسی و اقلام ضروری کودک را شامل می‌شود.
مهم‌ترین اقلام قابل خرید با اعتبار کارت امید مادر عبارت‌اند از:
لبنیات- مواد پروتئینی- حبوبات- روغن- غلات- مغزی‌جات- میوه و سبزیجات- شیرخشک- پوشک بچه
مواد غذایی از فروشگاه‌های طرف قرارداد طرح کالابرگ و اقلامی مانند شیرخشک و پوشک نیز از مراکز و داروخانه‌های طرف قرارداد قابل خریداری است.