گروه اقتصادی – مهدی صفائی: بورس تهران در معاملات امروز شنبه ۴ مهر، برخلاف انتظارهایی که پس از رشد نخستین روز پاییز شکل گرفته بود، دوباره تحت فشار فروش قرار گرفت. شاخص کل با کاهش ۱۰۳ هزار واحدی، معادل ۱.۴۳ درصد، به محدوده ۷ میلیون و ۱۵۳ هزار واحد رسید. شاخص هموزن نیز ۹ هزار و ۳۴۳ واحد افت کرد و در سطح یک میلیون و ۹۲۹ هزار واحد قرار گرفت.
یکی از نکات مهم معاملات امروز، تفاوت رفتار شاخص کل و شاخص هموزن بود. افت ۱.۴۳ درصدی شاخص کل در مقابل کاهش ۰.۴۸ درصدی شاخص هموزن نشان میدهد نمادهای بزرگ و شاخصساز فشار فروش بیشتری را تجربه کردند. در عین حال، ۵۵ درصد بازار در محدوده منفی به کار خود پایان داد؛ بنابراین نمیتوان معاملات امروز را به معنای غلبه یکپارچه فروشندگان بر تمام نمادهای بازار دانست.
ارزش معاملات خرد نیز به حدود ۴۵ هزار میلیارد تومان رسید. با وجود این حجم بالای معاملات، ۶ هزار و ۳۶۰ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد. سرانه خرید حقیقی ۷۵ میلیون تومان و سرانه فروش ۱۲۲ میلیون تومان بود و قدرت خرید به ۰.۶ رسید؛ اعدادی که از برتری فروشندگان در معاملات امروز حکایت دارند.
در کنار وضعیت تابلو، اخبار سیاسی همچنان میتواند بر رفتار معاملهگران اثر بگذارد. در روزهای اخیر مسیرهایی برای ازسرگیری گفتوگو میان ایران و آمریکا مطرح شده و تهران منتظر پاسخ واشنگتن به پیشنهاد خود درباره بازگشایی تنگه هرمز و توقف درگیریهاست. همزمان، گزارشهایی درباره رد این پیشنهاد از سوی دونالد ترامپ منتشر شده است؛ بنابراین وضعیت مذاکرات همچنان با ابهام همراه است.
برای بازار سهام، هر خبر مثبت درباره کاهش تنش میتواند از کانال کاهش ریسک سیاسی بر انتظارات معاملهگران اثر بگذارد؛ در مقابل، تشدید تنش میتواند دوباره احتیاط را افزایش دهد.
معاملات فردا یکشنبه ۵ مهر در شرایطی آغاز میشود که بازار امروز رشد اولین روز مهر را پس گرفته است. از یک سو، افت شاخص کل و خروج پول حقیقی نشانه افزایش عرضه است و از سوی دیگر، مثبت ماندن ۴۵ درصد از بازار نشان میدهد تقاضا بهطور کامل از بازار خارج نشده است.
به همین دلیل، رفتار بازار در نیمه نخست معاملات فردا اهمیت زیادی دارد. اگر خریداران بتوانند عرضههای ابتدای بازار را جذب کنند و فشار فروش در نمادهای بزرگ کاهش یابد، احتمال متعادل شدن معاملات افزایش مییابد. اما تداوم خروج پول حقیقی، بالا ماندن سرانه فروش و شکلگیری مجدد صفهای فروش میتواند فشار اصلاحی را ادامه دهد.
البته لازم به ذکر است که متغیرهای سیاسی فعلی و جدیت ترامپ در تشدید انزوای ایران، به احتمال سناریوی اصلاح شاخصها افزوده است.
در مجموع، برای بورس فردا باید بیشتر از جهت حرکت شاخص، قدرت تقاضا و جریان پول حقیقی را زیر نظر گرفت. رشد یا افت شاخص در ابتدای معاملات بهتنهایی تصویر کاملی از وضعیت بازار نخواهد داد و واکنش معاملهگران به قیمتهای فعلی تعیینکنندهتر خواهد بود.