گروه اقتصاد، بازار لوازم یدکی خودرو در ماههای اخیر از موج عمومی افزایش قیمت کالاهای صنعتی و تغییرات نرخ ارز بینصیب نمانده است.
رشد هزینههای ترخیص مواد اولیه، جهش قیمت لاستیکهای پتروشیمی، افزایش تعرفههای واردات قطعات شرکتی و هزینههای بستهبندی، دست به دست هم دادهاند تا سبد مصرفی قطعات یدکی خودروهای داخلی و مونتاژی با رشد نرخ سنگینی روبهرو شود.
در این میان، قطعات با استهلاک دورهای بیشترین فشار مالی را به رانندگان تحمیل میکنند. تسمه تایم که به عنوان نبض تپنده و محور زمانبندی موتور شناخته میشود، همواره در صدر فهرست قطعات پراسترس برای خریداران قرار دارد.
اگر مالکان خودرو در مواجهه با گرانی قطعاتی مانند لنت ترمز یا کمکفنر بتوانند موقتاً با مدارا رانندگی کنند، در مورد تسمه تایم هیچ فضایی برای ریسک وجود ندارد؛ رسیدن کارکرد خودرو به مرز ۵۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر، راننده را ناگزیر به پرداخت هزینههای گزاف تعویض کیت تایم میکند.
مکانیزم فنی اکثر پیشرانههای پرتیراژ کشور نظیر خانواده TU۵ در پژو ۲۰۶، ۲۰۷، رانا و تارا، پیشرانههای EF۷ در سمند و دنا، موتور XU۷ در پژو ۴۰۵ و پارس و بهویژه K۴M در رنو ال۹۰ و ساندرو بهگونهای طراحی شده که پاره شدن یا حتی رد کردن یک دندانه از تسمه تایم، بلافاصله به برخورد شدید سوپاپ با پیستون میانجامد.
نتیجه مستقیم چنین حادثهای، کج شدن سوپاپها، آسیب به میلسوپاپ و پیستون و در نهایت پیاده شدن کامل موتور است که این روزها در تعمیرگاهها هزینهای بالغ بر ۲۰ تا ۴۰ میلیون تومان را به راننده تحمیل میکند.
با این حال، جهش اخیر قیمت لوازم یدکی باعث شده است تا بخشی از مالکان، زمان تعویض این قطعه حساس را به تعویق بیندازند یا به سمت خریدهای پرریسک متمایل شوند؛ رفتاری اقتصادی که کارشناسان فنی خودرو آن را بازی با آتش در کاپوت خودرو توصیف میکنند.
بررسی آخرین قیمتها در بازار قطعات یدکی خودرو نشاندهنده یک فاصلهگیری شدید میان ردههای مختلف خودرویی است. حتی در اقتصادیترین بخش بازار یعنی خانواده پراید، تیبا، کوییک و ساینا نیز تهیه تسمه تایم دیگر ارزان نیست.
«تسمه تایم رایکالتون کد ۱۰۷z» مناسب خودروهای پراید، تیبا، کوییک و ساینا، با قیمت ۱ میلیون و ۳۲۹ هزار تومان به فروش میرسد.
در بخش خودروهای پرتیراژ ایرانخودرو، «تسمه تایم اپتیبلت مدل مدل ۱۳۴T.RTA» مناسب خودروهای پژو ۲۰۶، پژو ۲۰۷، پژو ۴۰۵، پژو پارس و رانا پلاس، با قیمت ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان عرضه میشود.
همچنین، برای موتورهای بهروزتر نظیر دنا پلاس، تارا و سمند سورن، کیتها و تسمههایی چون «کنتیننتال کد CT ۸۰۴» با قیمت ۵ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان در بازار موجود است.
یکی از پیامدهای خطرناک افزایش شدید قیمت لوازم یدکی، داغ شدن بازار کالاهای تقلبی و بیکیفیت است. سودجویان با سوءاستفاده از کاهش قدرت خرید رانندگان، تسمههای تایم درجه دو یا تاریخگذشته را در کارگاههای زیرپلهای درون جعبههای برندهای معروفی مانند پاورگریپ، کنتیننتال یا ایساکو قرار داده و با قیمتهایی اندکی پایینتر روانه بازار میکنند.
تسمههای بیکیفیت به دلیل استفاده از نخها و پلیمرهای ضعیف، در کیلومترهایی بسیار کمتر از حد استاندارد دچار پارگی یا خوردهشدن دندانهها میشوند.
توصیه میشود مصرفکنندگان حتماً با بررسی کدهای اصالت کالا، سامانه جامع گارانتی و خرید از نمایندگیهای معتبر، خطر فریب خوردن در این بازار متلاطم را به حداقل برسانند؛ چرا که پرداخت یک هزینه استاندارد برای خرید تسمه تایم اصل، بیمهنامهای قطعی در برابر هزینههای سنگین تعمیر موتور در وضعیت فعلی اقتصاد خودرو است.
